hero
cat healthFLUTD
Published: 2025-01-20

ทำความเข้าใจกับ FLUTD: สาเหตุที่พบบ่อยและวิธีการรักษา

โรคระบบทางเดินปัสสาวะส่วนล่างในแมว (Feline Lower Urinary Tract Disease หรือ FLUTD) เป็นคำที่ใช้เรียกปัญหาสุขภาพที่มีผลต่อกระเพาะปัสสาวะหรือท่อปัสสาวะของแมว หรือ กลุ่มอาการที่ทำให้แมวฉี่ไม่ออก ด้านล่างนี้คือสาเหตุที่พบบ่อย อาการที่ควรระวัง และวิธีการรักษาทั่วไป


1. ก้อนนิ่วในทางเดินปัสสาวะ (Urinary Stones หรือ Uroliths)

ก้อนนิ่วหรือผลึกแข็งที่ก่อตัวในกระเพาะปัสสาวะหรือท่อปัสสาวะ มักประกอบด้วยแร่ธาตุ เช่น สตรูไวท์ (Struvite) หรือแคลเซียมออกซาเลต (Calcium Oxalate)

อาการที่ควรสังเกต:

  • เบ่งหรือปวดเวลาปัสสาวะ
  • มีเลือดปนในปัสสาวะ

รักษาอย่างไร?

  • นิ่วสตรูไวท์ (Struvite): บางครั้งสามารถละลายได้ด้วยอาหารสูตรพิเศษ
  • นิ่วแคลเซียมออกซาเลตหรือนิ่วสตรูไวท์ที่รักษายาก: อาจต้องผ่าตัดเพื่อเอานิ่วออก

2. การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ (Urinary Tract Infection: UTI)

การติดเชื้อที่เกิดจากแบคทีเรีย เชื้อรา ปรสิต หรือไวรัสในระบบทางเดินปัสสาวะ มักพบบ่อยในแมวเพศเมียที่มีอายุมากกว่า 10 ปี

อาการที่ควรสังเกต:

  • ปัสสาวะบ่อยหรือปวดขณะปัสสาวะ
  • มีเลือดปนในปัสสาวะ
  • เลียอวัยวะเพศบ่อยผิดปกติ

รักษาอย่างไร?

  • ตรวจหาเชื้อในปัสสาวะ (Urine culture) เพื่อระบุเชื้อที่ก่อโรค
  • การรักษาอาจรวมถึงการให้น้ำเกลือ (Fluid therapy) ยาปฏิชีวนะ หรือการปรับอาหาร

3. การอุดตันของท่อปัสสาวะ (Urethral Obstruction)

ภาวะอุดตันในท่อปัสสาวะที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต พบได้บ่อยในแมวเพศผู้เนื่องจากท่อปัสสาวะมีขนาดแคบกว่า

อาการที่ควรสังเกต:

  • เบ่งปัสสาวะออกน้อยหรือไม่ออกเลย
  • เข้าออกกระบะทรายบ่อย
  • เจ็บปวดหรือกระวนกระวาย (บางครั้งอาจเข้าใจผิดว่าเป็นอาการท้องผูก)

รักษาอย่างไร?

  • จำเป็นต้องรักษาเร่งด่วน โดยสัตวแพทย์จะล้างท่อปัสสาวะด้วยสายสวน (catheter)
  • อาจต้องใส่สายสวนค้างไว้หลายวันเพื่อให้การอักเสบลดลง
  • ให้สารน้ำทางหลอดเลือด (IV fluids) ยาแก้ปวด อาหารสูตรพิเศษ และอาจพิจารณาผ่าตัด (Perineal Urethrostomy) ในกรณีที่เกิดซ้ำ

4. ภาวะกระเพาะปัสสาวะอักเสบไม่ทราบสาเหตุ (Feline Idiopathic Cystitis: FIC)

การอักเสบของกระเพาะปัสสาวะโดยไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด มักเกี่ยวข้องกับความเครียดหรือความกังวล

อาการที่ควรสังเกต:

  • คล้ายกับปัญหาปัสสาวะอื่น ๆ (เบ่งปัสสาวะบ่อย หรือรู้สึกไม่สบาย)
  • อาการเกิดเป็นระยะ ๆ แล้วกลับมาใหม่
  • ความเครียดทำให้อาการรุนแรงขึ้น

ดูแลอย่างไร?

  • ยังไม่มียารักษาให้หายขาด แต่การลดความเครียดในบ้านช่วยบรรเทาอาการได้
  • อาหารสูตรเฉพาะและยาบางชนิดอาจช่วยลดอาการ

5. สาเหตุอื่น ๆ

ในบางกรณี FLUTD อาจเกิดจากเนื้องอก ความผิดปกติแต่กำเนิด หรือการบาดเจ็บ โดยการรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุที่แท้จริง


ข้อสรุปสำคัญ

  • สาเหตุที่พบบ่อย: นิ่วในทางเดินปัสสาวะ, การติดเชื้อ, การอุดตันของท่อปัสสาวะ, และ FIC
  • สังเกตอาการ: เบ่งปัสสาวะ, มีเลือดในปัสสาวะ หรือเลียอวัยวะเพศมากเกินไป
  • พบสัตวแพทย์ทันที หากแมวไม่สามารถปัสสาวะได้หรือแมวแสดงอาการเจ็บปวด — อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
  • ลดความเครียด ที่บ้าน โดยเฉพาะสำหรับแมวที่มีภาวะ FIC
  • ติดตามการรักษา และขอคำแนะนำจากสัตวแพทย์อย่างสม่ำเสมอ

Tiny Pet Clinic – พาร์ทเนอร์ที่คุณวางใจได้ในการดูแลแมวที่ภูเก็ต


แหล่งข้อมูลอ้างอิง

  1. American Veterinary Medical Association (AVMA): Feline Lower Urinary Tract Disease

หากคุณมีข้อสงสัยหรือสงสัยว่าแมวของคุณอาจมีภาวะ FLUTD โปรดติดต่อคลินิกของเราโดยทันที ที่ ไทนี่ เพ็ท คลินิกรักษาสัตว์ ทีมงานของเราพร้อมช่วยเหลือดูแล ให้แมวของคุณมีสุขภาพที่ดี